شیروان دره در اردبیل

1809 دفعه

شیروان دره کجاست؟

سبلان، یا به قول اردبیلی ها ساوالان، مثل همیشه تاریخ سرپاست، زیبا، جذاب، سرسبز و همچنان دلفریب. حالا در نزدیکی لاهرود در در ۵۱ کیلومتری جنوب شرقی مشکین شهر، به دره ای می رسیم که محلی ها شیروان درسی می نامند و به صورت دره ای طویل و عریض با دیواره های سنگی تندیس وش به شکل پیکره های انسانی واقع شده است و محل نبرد و کشته شدن شیخ حیدر صفوی در جنگ با شیروان شاه میباشد.
شیروان دره‌ سی (دره شیروان) یکی از یازده زیستگاه وحشی است که که در منطقه ساوالان واقع شده ‌است. شیروان دره‌ سی حدودا در ۲۰ کیلومتری جنوب شرقی مشکین شهر و در نزدیکی لاهرود قرار دارد، ارتفاع آن از سطح دریا ۲۲۰۰ متر و مساحت آن را ۷۵ کیلومتر مربع تخمین زده‌اند. شیروان دره سی دره عمیق و عریض است که بریدگی‌های دیواره‌های صخره‌ای، چشم‌انداز ویژه‌ای به این منطقه بخشیده ‌است وسنگها در آن به صورت تندیس‌هایی دیده می‌شوند که انسان فکر می‌کند هرکدام به دست هنرمندی با ذوق تراشیده شده‌است.

این دره از قسمت جنوب به دامنه شمالی ساوالان (هرم) از شرق به جاده لاهرود - شابیل، از غرب به هوشنگ میدانی و از شمال به زمین‌های روستای قلچقلو منتهی می‌شود. این پارک طبیعی به عنوان دومین ژنو پارک خاورمیانه مراحل ثبت خود را در سازمان یونسکو سپری می‌کند این منطقه دارای ویژگی‌های منحصر به فرد جغرافیایی حیات گیاهی و جانوری می‌باشد. این زیستگاه محل زندگی دائمی وحوش متعددی چون خوک، روباه، گرگ، قوچ، میش ایغور، خرس قهوه‌ای ساوالان، کبک، قمری و تعدادی پرندگان مهاجر می‌باشد.


علت نام گذاری: شیروان دره سی شاهد روزهای پرفراز و نشیبی بوده است و در گذشته ای دور محل نبرد ایرانیان و رومیان بوده است، و شاید شاهد ماجرایی عاشقانه چرا که محلی ها می گویند دختری از تبار سبلان وقتی در رسیدن به عشقش ناکام مانده به شیروان درسی رفته و برای همیشه در آن جا آرام گرفته است.

شیروان دره سی

جاذبه های گردشگری نزدیک به شیروان دره

بریدگی دیواره‌ های صخره‌ ای، چشم انداز ویژه‌ ای به این منطقه بخشیده ‌است و سنگها در آن به صورت تندیس هایی دیده می‌ شوند که انسان فکر می‌ کند هرکدام به دست هنرمندی با ذوق تراشیده شده ‌است. این دره از قسمت جنوب به دامنه شمالی سبلان (هرم) از شرق به جاده لاهرود ـ شابیل، از غرب به هوشنگ میدانی و از شمال به زمین های روستای قلچقلو منتهی می‌ شود. همچنین این دره دارای صخره ها و غارهای دیدنی است.
محل اصلی ورود به دره در ۵ کیلومتری پائین آبگرم معدنی شابیل قرار دارد و برای ورود به آن باید از کنار آبشاری با ارتفاع ۴۰ متر به سمت پائین صخره نوردی کرد. آبشارهای دوقلوی شیروان دره سی در نوع خود بی نظیر هستند.شیروان دره سی بر اثر فرسایش خاک در طول چندین هزار سال تشکیل شده و خاک ماسه ای آن مستعد رانش و ریزش بوده و همه ساله بر اثر بارندگی مقداری از آن توسط سیلاب شسته شده و دره عمیق تر می شود.
شیروان دره سی در ابتدای مسیر باریک و عرض آن در حدود ۲۰ الی ۳۰ متر و دیواره های دو طرف دره با شیب ۹۰ درجه و با ارتفاع حدود ۱۰۰ الی ۱۵۰ متر می باشد ولی به تدریج که به سمت لاهرود حرکت می کنیم دره عریض تر و ارتفاع دیوارها نیز کاهش پیدا می کند. فقط دو راه نسبتا مناسب جهت ورود به دره وجود دارد اولی از نزدیکی آبگرم شابیل و دومی بعد از سه راهی روستای داش کسن.
اگر از بغل ساختمان آبگرم شابیل عبور کنید، وارد دشت وسیعی میشوید، پس از آن دره بسیار عمیق با دیواره های تیز و هولناک شیروان دره سی مقابلتان ظاهر میشود. راه ورود به دره از این قسمت، که سرآغاز آبشار زیبائی است، باید با طناب طی شود، چون مسیر لغزنده بوده و باید از شیب ۸۰ درجه آبشار پائین بروید و در پائین دره به آبشارهای دوقلو برسید.
نادر باخان (ندیر باخان) قسمتی از صخره های این دره معروف می باشد که به دره نادر باخان هم معروف است. چون نادر شاه قبل از تاجگذاری در دشت مغان سَری به این دره هولناک زده به این نام نامیده شده است. بالاتر از این دره، دشتی صاف وجود دارد که به هوشنگ میدانی یا میدان اشک (اشک میدانی) معروف است و مکان جنگ اشکانیان و رومیان بوده است. علاوه بر این در نزدیکی نادرباخان دو دریاچه به نامهای آت گؤلی و جیران گؤلی قرار دارند که زیبایی خاصی به طبیعت این منطقه بخشیده اند. به طوی که ترکیب یکی از این دریاچه ها با صخره های سر به فلک کشیده شیروان دره سی و ساوالان سربلند در یک نظر، هر بیننده ای را شیفته و واله می سازد. همچنین دریاچه آت گؤلی محلی برای پرورش انواع ماهیان سردآبی می باشد که گاها جشنواره ماهی گیری نیز به همت مسئولان در این منطقه برگزار می گردد.
آت گولی
آن چه که در شیروان دره سی و در دامنه های سبلان دلبری می کند دریاچه دلفریبی است که آت گولی نامیده می شود. آت گولی در ترکیب با صخره های دره و غرور نمایان سبلان، تصویر بی بدیلی است که حالا حالاها نظیرش را نخواهید دید. علاوه بر آت گولی، آبگیر جیران گولی نیز همانند نگینی در شیروان درسی قابل دسترسی است. شیروان دره سی در تمام فصول سال بی نهایت زیبا و دلفریب است چه در تابستان با نوای دل انگیز آبشارها و چشمه ها و چه در زمستان با تابلویی از قندیل هایش.
روستای موئیل
حالا اگر از خوی به سمت چالدران حرکت کنید و از جاده زرآباد عبور کنید به روستای موئیل درست در پانزده کیلومتری مشکین شهر می رسید. قبل از موئیل گرم ترین چشمه آب معدنی دنیا یعنی قینرجه قرار دارد . اگر هم سری به روستای موئیل بزنید با چشمه های آب گرمش شما را متحیر خواهد کرد و قطعا مجابتان می کند تا در آب های گرم و معدنی اش تنی به آب بزنید.
جهنم دره
اما اگر از روستا عبور کنید به منطقه ی کوهستانی می رسید که جهنم دره نامیده می شود. کوه هایی بلند و دره ای عمیق که رودخانه خیاو چایی همیشه خدا سرگردان و بازیگوش از وسط دره عبور می کند.قله های تیز و صخره های سنگی. اما در پس این چهره خشن چنان زیبایی هایی خفته است که دور از چشم همه دل و جانتان را می برد و آنچنان مدهوش و سرمستتان می کند که حالا حالاها فکر رفتن به سرتان نزند.
این که چرا محلی ها دل خوشی از این اعجاز الهی نداشتند به سال ها قبل برمی گردد زمانی که راهزن ها در کوهستان ها و مکان های صعب العبور مخفی می شدند. جهنم دره سی یکی از مراکز اجتماع راهزن ها در قدیم الایام بود و این حضور سبب شد تا این دره حیرت انگیز نامی چنین تلخ داشته باشد. در این دره احتمال رویارویی با خرس قهوه ای، گراز، آهو، عقاب و کفتار نیز هست. چرا که مأمن و محل زندگیشان این دره زیباست.
آبشار زیبای گورگور حاصل بازیگوشی خیاوچای در بلندی های دره است. در زیر آبشار حوضچه ای قرار دارد که محل زندگی ماهی های قزل آلاست. چشمه آب گرم ملک سویی دیگر عضو ثابت جهنم دره است که موهبتی الهی در این منطقه به شمار می رود. جهنم دره بی شک یکی از بکرترین نقاط طبیعت اردبیل است که چشم هر بیننده ای را خیره می کند.
جهنم دره سی در مسیر کوچ عشایر شاهسون نیز هست و شاید تنها عشایر شاهسون از اوج زیبایی های خفته در این جهنم آگاهند. اگر به مشکین شهر سفر کردید حتما سری به پل معلق آن نیز بزنید. تجربه هیجان در آن ارتفاع آن هم در طبیعت چشم نواز اطرافش نمونه های مشابه چندانی ندارد.

شیروان دره سی

بهترین زمان سفر به شیروان دره

در معیت سبلان در تابستان هوا معتدل و کوهستانی است و البته که در زمستان شیروان دره سی سر تا پا قندیل بسته و سرد و یخ زده است. در ورودی دره اگر از آبشار چهل متری مسیرتان که چشم ها را خیره می کند عبور کنید با کمی صخره نوردی آن هم از نوع متوسطش به چشمه شابیل می رسید. آبشار دوقلوی شیروان دره، همه ساله در بهار و تابستان تولدش را جشن می گیرد و زیبایی بی نهایتش را پیشکش دشت می نماید. این دو آبشار زیبا در زمستان کاملا یخ بسته و تصویر قندیل بسته شان کمی از معجزه ندارد.
بهترین زمان سفر به این منطقه فصل بهار و تابستان است.
مسیر های دسترسی به شیروان دره
آدرس: اردبیل، ۵۱ کیلومتری جنوب شرقی مشگین شهر، نزدیکی لاهرود٬ ورودی اصلی به دره ۵ کیلومتری پائین آبگرم معدنی شابیل
بنظر میرسد تنها راه موجود برای خارج شدن از دره یکی از دیواره ها با شیب نسبتا ملایم است که باید از آن بالا روید تا به جاده لاهرود – شابیل برسید که حدود ۵ کیلومتر تا سه راهی روستای داش کسن فاصله دارد.

 

 

آخرین ویرایش در یکشنبه, 13 مرداد 1398 15:30