مسجد خان مروی تهران

213 دفعه

 

مسجد خان مروی از اماکن مذهبی و تاریخی تهران است که به دوره فتحعلی شاه قاجار برمی‌گردد. محمدحسین‌خان مروی ملقب به فخرالدوله در زمان سلطنت فتحعلی شاه حاکم مرو بود و دستور ساخت مسجد و مدرسه‌ای را در محله عودلاجان صادر کرد و به همین دلیل این مسجد به نام وی ماندگار شد.

محمدحسین خان که اجدادش از زمان صفوی حکومت مرو را به عهده داشتند، با حمله ازبک‌ها شکست می‌خورند، محمدحسین‌خان به کابل و از آنجا به قندهار فرار می‌کند، سپس به سیستان و از آنجا به تهران می‌آید. فتحعلی شاه او را گرامی می‌دارد و به وی پیشنهاد صدارت می‌دهد ولی او نمی‌پذیرد، خان مروی که ثروت فراوانی داشته املاک و باغات وسیعی در غرب عودلاجان خریداری می‌کند.

 

حوزه علمیه مرویخان مروی یا فخرالدوله در زمان حیات خود مسجد و مدرسه‌ای در محدوده‌ای که اکنون به کوچه مروی مشهور است، ایجاد می‌کند، سپس باغی که در جنوب آن مسجد و ضلع جنوبی کوچه مروی داشت را وقف مسجد و مدرسه نمود و به تدریج تا پایان عمر تمام اموال و املاک مزروعی را که مشتمل بر چند پارچه آبادی و نیز چندین خانه دکان و غیره بود به همین منظور وقف مسجد و مدرسه کرد. سرانجام در سال 1234 قمری، سه روز پیش از عید نوروز خان مروی درگذشت.

مسجد خان مرویباغ مروی تا دوران رضاشاه دست نخورده باقی مانده بود، تا اینکه برای احداث دبیرستان به وزارت فرهنگ واگذار شد، اکنون این مجموعه شامل مسجد، مدرسه و کتابخانه‌ای با بیش از 2 هزار جلد کتاب خطی می‌باشد.
مسجد خان مروی دارای صحنی بزرگ، حجره‌ و طاق‌نماهای اطراف صحن است. در سمت شمال صحن، ایوانی بزرگ و مدرسه قرار دارد، بنا دارای تزئینات کاشی‌کاری و کتیبه‌هایی حاوی اشعار است همچنین نام فتحعلی شاه و فخرالدوله نیز در این کتیبه آمده است.

 

مسجد خان مروی
آدرس:

تهران، خیابان ناصرخسرو، کوچه مروی